1

شمار فلامینگوهای دریاچه ارومیه به ۴۵ هزار بال افزایش می یابد.

IMG_2329مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفت: شمار فلامینگوهای دریاچه ارومیه طبق آمار سال گذشته 35 هزار بال برآورد می شود که با جوجه آوری امسال به 45 هزار بال افزایش می یابد.

به گزارش نشریه الکترونیکی نگاه به نقل از روابط عمومی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی؛ مهران نظری با اشاره به تاثیر افزایش تراز دریاچه ارومیه بر بهبود زندگی حیات وحش، بیان کرد: در مدت محدود نمی توان انتظار بازگشت همه پرندگان را به این مکان داشت زیرا باید به تدریج وضعیت زیستی در دریاچه و جزایر موجود احیا شود.

نظری اظهار داشت: طبق گزارش های رسیده نمودار حضور این جانداران نسبت به سال های اخیر سیر صعودی را طی می کند و سالانه 15 تا 20 درصد گونه های موجود به دریاچه باز می گردند و در این مکان ماندگار می شوند.

وی افزود: این پرنده در اراضی باتلاقی تخم گذاری می کند زیرا امنیت جوجه ها در این مکان ها بیشتر است و در مرحله تخم گذاری نیز برای این پرندگان تهدیدی وجود ندارد.

افزود: با توجه به افزایش میزان آب دریاچه ارومیه احتمال زیرآب رفتن مکان های تخم گذاری آنها وجود دارد و به همین دلیل هم اکنون این گونه ها به ضلع جنوبی دریاچه ارومیه نقل مکان کرده اند و این مکان به دلیل داشتن فاصله زیاد با روستاهای اطراف، امن است.

وی با اشاره به اینکه طی سال های گذشته این پرندگان به تکامل زیستی در این منطقه رسیده اند، افزود: این پرندگان در مکان هایی کاملا باتلاقی و در خارج از دسترس شغال و روباه تخم گذاری می کنند.

نظری بیان کرد: غذای این جانداران آرتمیا و حشرات ریز موجود در آب دریاچه ارومیه است و این جانداران به علت آبکش بودن شکل منقارشان می توانند از حشرات ریز آب تغذیه کنند.

وی بیان کرد: تعداد آرتمیا، پرندگان، اردک سانان و غازسانان به تدریج از امسال نسبت به سال های قبل افزایش یافته که گونه «آنقوت» شاخص ترین آنهاست.

نظری اضافه کرد: پرندگان در حال زیست در این استان اغلب مهاجر هستند و جمعیت پرنده بومی استان نیز به علت زمستان های سخت و سرد به مناطق گرم تر مهاجرت می کنند ولی از اسفند ماه دوباره به استان باز می گردند.

وی بیان کرد: جمعیتی که در زیستگاه های آبی آذربایجان غربی ماندگار می شوند و آشیانه سازی می کنند شامل آنقوت، فلامینگو و اردک است که در تالاب های اقماری دریاچه جمعیت آنان بعد از زمستان رو به ازدیاد می گذارد.

دریاچه ارومیه بزرگترین مکان تجمع این پرنده تا حدود 500 هزار بال تا سال 1380 بود ولی به تدریج با رخ دادن بحران کم آبی و بهم خوردن تعادل وضعیت زیستی در این زیست بوم تعداد پرندگان کاهش یافت و در اوایل دهه 90 جمعیت آن به صفر رسید.




نوشداروی «ابتکار» پس از مرگ ارومیه

54554بنا به گفته یکی از کارشناسان محیط زیست، خشک شدن دریاچه ارومیه در زمان ریاست ابتکار بر سازمان محیط زیست در دولت اسبق کلید خورد و حالا اجرای طرح توسعه کشاورزی در زمان ریاست دوباره وی طرحی برای احیای این دریاچه است.
به گزارش نشریه الکترونیکی نگاه به نقل از فارس،‌ طرح توسعه کشاورزی پایدار از سال ۹۱ در حوضه آبخیز دریاچه ارومیه در جهت کمک به احیای این دریاچه آغاز شد.

عمده هدف طرح توسعه پایدار کشاورزی مصرف بهینه آب و کشت با روش‌های مدرن است که کارشناسان این موضوع پس از بررسی زمین‌های مساعد کشاورزی با مشارکت کشاورزان محصول را با روش جدید و مدرن کشت می‌کنند و با مراقبت‌های کمتر و مصرف کمتر آب محصولی بهتر از گذشته را به بازار تحویل می‌دهند.

این طرح برای کمک به احیای دریاچه ارومیه توسط سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی و مسئول طرح حفاظت از تالاب‌های ایران در حوضه آبخیز این دریاچه صورت گرفته است.

نقده یکی از شهرستان‌های اطراف دریاچه ارومیه است که در جنوب استان آذربایجان غربی قرار گرفته و بنا به گفته مسئول جهاد کشاورزی آنجا از سال ۹۱ طرح توسعه کشاورزی پایدار(IPCM) با مشارکت ۱۳ کشاورز ترک و کرد با حفر یک حلقه چاه و تحت پوشش قرار دادن ۲۴ هکتار زمین کشاورزی آغاز شده است.

به گفته یکی از مسئولان جهادکشاورزی میاندوآب، نقده ۳۵۰۰ حلقه چاه دارد که ۲۰۰ حلقه آن غیرمجاز است و روند جواز دادن به چاه‌ها بسیار دشوار شده و کشاورز نیز مجبور به استفاده از آن آب است.

از ۱۸ هزار هکتار زمین‌های کشاورزی این منطقه که زیرکشت هستند، ۴ هزار هکتار آنها با روش «تحت فشار» آبیاری می‌شوند و همین طرح باعث شده است تا منابع آبی زیرزمینی تا ۶۰ درصد، حاصلخیزی خاک و سلامت کشاورز حفظ شود.

همچنین یکی از تالاب‌های دریاچه ارومیه به نام دورگه سنگی که بنا به گفته اهالی آن منطقه خیلی کم‌آب شده بود بعد از اجرای این طرح و بارش نزولات آسمانی دوباره پرآب و جایگاه خوبی برای فلامینگوهای مهاجر شد.

یکی دیگر از شهرستان‌های اطراف حوضه آبخیز ارومیه، شهرستان میاندوآب در جنوب آذربایجان غربی است. این شهرستان نیز از سال ۹۳ در یکی سه زمین کشاورزی که متعلق به یک فرد است طرح توسعه کشاورزی پایدار را راه‌اندازی کرده است.

مدیر جهاد کشاورزی میاندوآب معتقد بود که در دهه ۶۰ در این شهرستان با بحران آب‌های زیرزمینی مواجه بودیم که مانعی برای کشاورزی بود ولی بعد از گذشته ۳۰ سال با بحران بی‌آبی مواجه هستیم.به همین دلیل تغییر الگوی کشت بدون از بین رفتن زیرساخت ها را در دستور کار قرار دادیم.

برخی از مزایای اجرای طرح توسعه کشاورزی پایدار و سیستم کاشت ۴۰*۶۰ عبارت‌است از: خاکورزی حفاظتی، کوددهی بر اساس آزمون خاک، حفظ رطوبت خاک، جلوگیری از آبشویی کود، مصرف کمتر آب نسبت به روش سنتی، کاهش مصرف سموم شیمیایی،‌کاهش بیماری‌های گیاهی و جلوگیری از فرسایش خاک. این مزایا در صورتی است که این طرح به درستی اجرا شود و از آنجائیکه اجرای این طرح در شهرستان میاندوآب به یکسال نمی‌رسد و هنوز هیچ تولیدی نداشته است نمی‌توان به قطع یقین از این مزایا نام برد.

یکی دیگر از نتایج اجرای این طرح در میاندوآب کاهش زمان آبیاری از ۲۰ ساعت به ۶ ساعت و از ۱۵ ساعت به ۳ ساعت است.

همچنین روش آبیاری تشتکی به صورتی که دو دایره در اطراف درخت حفر می‌کنند و این دایره‌ها را به وسیله کانال‌کشی به هم مرتبط می‌کنند، یکی دیگر از روش‌های کشاورزی پایدار برای باغات است.

دریاچه ارومیه چرا خشک شد؟ نقش ابتکار چه بود؟

یکی از کارشناسان محیط زیست در گفت وگو با خبرنگار فارس، علل خشک شدن دریاچه ارومیه را به سوء مدیریت در نیمه اول دهه ۸۰ و شیوع پروژه‌های سد سازی و تغییر کاربری‌های کشاورزی اتفاق افتاد.

این کارشناس محیط زیست گفت: آن زمانی که سرکار خانم ابتکار ریاست سازمان حفاظت محیط زیست را در نیمه اول دهه ۸۰ بر عهده داشتند ساخت بزرگراه شهید کلانتری(پل میان‌گذر دریاچه ارومیه) آغاز شد و طی ۵ سال بستن حق‌آبه‌های رودخانه‌ها دریاچه ارومیه را به این روز انداخت.

وی ادامه داد: در این بین زمین‌های کشاورزی توسعه یافت. کشت دیم به کشت آبی تبدیل شد. کشت‌های آبی گندم تبدیل شد به مرکبات و مصرف آب به طور وحشتناکی افزایش پیدا کرد و همین نیاز به مصرف آب باعث شد تا چاه‌های بسیاری حفر و برای دشت‌ها آن مشکلات ایجاد شد.

بنابر گفته‌های این کارشناس شروع نابودی دریاچه ارومیه در زمان ریاست ابتکار بر سازمان محیط زیست در دولت اسبق بود و در زمان فعلی وی به فکر احیای این دریاچه افتاده است و با صرف هزینه‌های هنگفت و آسیب‌های بسیار که به دلیل خشک شدن دریاچه به مردم آن خطه وارد شد از قبیل بروز طوفان‌های گرد و غبار تلاش می‌کند تا دوباره این دریاچه احیا شود.

سه عامل خشک شدن دریاچه ارومیه

از سویی علیرضا سید قریشی، کارشناس مسئول زیستگاه‌های آبی سازمان حفاظت محیط زیست نیز عدم مدیریت صحیح آب، کاهش بارندگی‌ها و افزایش دما را ۳ عامل اصلی خشک شدن دریاچه ارومیه دانست و گفت: خشک شدن دریاچه ارومیه باعث تغییر اکوسیستم این منطقه شده است.

وی افزود: از اواخر دهه ۷۰ شاهد یک دوره کاهش بارندگی و خشکسالی بودیم که باعث شد تا ورودی‌ها و روان‌آب‌ها به شدت کاهش پیدا کند و در سال ۸۹ و ۹۰ وقتی بارندگی‌ها به حالت قبل بازگشت متاسفانه ورودی‌ها و روان‌آب‌ها افزایش نیافت و دلیل آن عدم مدیریت آب و توسعه بی رویه کشاورزی بود.

کارشناس مسئول زیستگاه‌های آبی سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه ما برای دوره خشکسالی برنامه نداشتیم، گفت: مشکل دریاچه ارومیه با وارد کردن آب از حوضه‌های دیگر حل نمی‌شود.

وی در تشریح برخی از چالش‌های موجود در دریاچه ارومیه افزود: عدم برنامه ریزی مشترک ارگان‌های ذیربط، ارجحیت برنامه‌ریزی توسعه محور بر مدیریت توسعه پایدار، توسعه بی‌رویه اراضی کشاورزی، افزایش برداشت از آب‌های سطحی و زیر سطحی جهت توسعه کشاورزی و صنایع، عدم تناسب اقدامات با سرعت بحران و انتقال ذرات نمک به شهرها برخی از چالش‌های موجود در دریاچه ارومیه است.

سید قریشی با بیان اینکه امسال وضعیت بارندگی نسبت به سال گذشته بهتر بوده و وضعیت آب دریاچه ارومیه نیز نسبت به پارسال تثبیت شده است، گفت: حداکثر سطح تراز دریاچه ارومیه در سال ۷۴ ۱۲۷۸.۴ متر بالاتر از سطح آبهای آزاد بود که با وضعیت کنونی ۷.۷۶ فاصله دارد.

کارشناس مسئول زیستگاه‌های آبی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اینکه خشک شدن دریاچه ارومیه باعث بروز طوفان‌های گرد و غبار می‌شود، گفت: کل پتانسیل تجدید پذیر دریاچه ارومیه ۷۰۲۴ میلیون متر مکعب است که تا ۴۰ درصد آن را می‌توان استفاده کرد.

۴ رکن اساسی برای احیای دریاچه ارومیه

همچنین محسن سلیمانی، مدیر طرح حفاظت از تالاب‌های کل کشور با بیان اینکه یکی از علل خشک شدن دریاچه ارومیه توسعه ناپایداری که در حوضه آبخیز این دریاچه اتفاق افتاده است، گفت: باید برای حفاظت از تالاب‌ها از رویکرد سنتی به سوی یک رویکرد زیست بومی حرکت و به کارکرد تالاب‌ها توجه ویژه کنیم.

سلیمانی با اشاره به ضرورت مشارکت مردم در احیای دریاچه ارومیه گفت: اگر در بین مردم شاهد تغییر رفتار نباشیم نمی‌توانیم دریاچه را احیاء کنیم.

مدیر طرح حفاظت از تالاب‌های کل کشور ادامه داد: جوامع محلی، بخش دولتی، بخش خصوصی و نهادهای مردمی، سازمان‌های بین المللی ، چهار رکن احیای دریاچه ارومیه هستند.

وی در تشریح جزئیات طرح توسعه کشاورزی پایدار گفت: در این طرح ۴۱ روستا آموزش کشاورزی پایدار داده می‌شود که ۱۷ هزار کشاورز و هزار هکتار از اراضی کشاورزی را تحت پوشش قرار می‌دهند.

سلیمانی شش گام اجرای طرح کشاورزی پایدار را این گونه عنوان کرد: گام اول ساختارسازی و سازماندهی عوامل اجرایی، گام دوم آموزش و ظرفیت سازی عوامل اجرایی، گام سوم اعتمادسازی و سازماندهی جامعه محلی، گام چهارم جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات مزرعه‌ای، گام پنجم برنامه‌ریزی مشارکتی برای اصلاح در سطح مزارع و باغات و گام ششم آموزش و استقرار تکنیک‌های کشاورزی پایدار است.

هنوز کشاورزان بسیاری در ارومیه و شهرستان‌های حوضه آبخیز دریاچه ارومیه به اجرای طرح توسعه کشاورزی پایدار بدگمان هستند زیرا محصول نهایی آن را ندیده‌اند و اعتمادسازی کشاورزان باید در اولویت کار سازمان حفاظت محیط زیست و جهاد کشاورزی استان باشد و باید با ایجاد تسهیلات بسیار و تضمین تامین معیشت کشاورز قدمی در راه احیای این دریاچه بااهمیت برداشت.




لایحه احیای تالاب‌ها در راه است

8765876معاون رئیس جمهور گفت: ۲ لایحه مهم از جمله ارزیابی محیط زیستی، هوا پاک و خاک در خصوص محیط زیست در مجلس تصویب شده است و لایحه خاک نیز در مراحل نهایی بوده که ۹۰ درصد از اقدامات آن انجام شده است، همچنین لایحه تالاب‌ها نیز در راه است.

به گزارش نگاه روز به نقل از تسنیم، معصومه ابتکار با اشاره به اینکه باید جوامع محلی را در منافع مناطق حفاظت شده درگیر کنیم، اظهار داشت: لزومی ندارد که باغ پرندگان در جزیره آشوراده وجود داشته باشد همچنین باید بگویم نقشه‌ای که در خصوص آشورا ده به ما نشان دادند قابل تایید نبوده و باید اصلاحاتی در آن صورت گیرد و هنوز نقشه نهایی و اصلاح شده به دست ما نرسیده و تنظیم نشده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه برخی از نقاط جزیره آشوراده در گذشته تخریب شده است، گفت: ما شاهد بیکاری جوانان هستیم و بنده به عنوان عضوی از دولت باید در زمینه توسعه پایدار گام بردارم که اگر نظارت بر گردشگری طبیعی چه در داخل و چه در خارج صورت گیرد، خود اشتغال به همراه دارد.

ابتکار با اشاره به اینکه در حال حاضر شاهد هستیم که مناطق گردشگری در گیلان و مازندران به دلیل فاضلاب‌ها بسیار متاثر کننده است، گفت: اخیرا مردم به سمت شیراز و اصفهان به عنوان گردشگری روی آورده‌اند بنابراین باید آموزش‌های لازم به مردم در زمینه حفاظت از مناطق صورت گیرد و تنها موضوع آشوراده مطرح نیست بلکه ما برخی از مناطق( گردشگری طبیعی) را به عنوان پایلوت شروع کرده و می‌خواهیم مردم آموزش‌های لازم را دیده و از مناطق حفاظت  و از آن استفاده کنند.

وی با اشاره به اینکه برخی دامداران شکایت دارند که چرا ما اجازه ورود به برخی مناطق حفاظت شده را نداریم که در اینجا باید بگویم دنیا راهکار پیدا کرده تا روستائیان نیز بتوانند در مدیریت مناطق دخیل باشند و در گردشگری طبیعی سهیم واقع شوند، افزود: ۵۰۰ هزار نفر سالانه به ارتفاعات البرز رفته که ما باید این موضوع را مدیریت کنیم و آموزش‌های لازم را در خصوص عدم تخریب و نکندن گیاه به آنها بدهیم چرا که نمی‌توان موضوع فرسایش ارتفاعات البرز را مطرح کنیم و نگذاریم مردم که خسته از آلودگی و شهر هستند به ارتفاعات نروند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرد: ما برای آشوراده نیز پیش‌بینی کردیم که صنایع دستی از سوی افراد عرضه شود چرا که ممکن است برخی افراد به صورت سنتی شکار انجام می‌دادند و برخی دیگر دامدار باشند بنابراین می‌توانند با ارائه صنایع دستی در زمینه توسعه پایدار گام بردارند. ما باید ریسک این موضوع را بپذیریم.

ابتکار با بیان اینکه برخی از میراث‌ها تخریب شده و به دست ما رسیده است که یکی از آنها جاده گلستان است، گفت: در راستای جاده گلستان موافقت دولت را برای خروج این جاده به شمال گرفتیم که امیدواریم اعتبارات آن تامین شود و طبق مطالعات ارزیابی که انجام دادیم اتفاقات خوبی رخ می‌دهد که باید بگویم این ارزیابی‌ها نیز اخیرا انجام شده و در گذشته این مطالعات انجام نشده است. وزیر راه و شهرسازی تفکر محیط زیستی دارد و در این راستا با ما موافق است.

وی ادامه داد: در خصوص محیط بانان بایدبگویم ما آنها را در هر استان درجه‌بندی کردیم تا وضعیت شغلی آنها بهبود یابد و آموزش‌های لازم را ببینند، ۵۰۰ محیط بان امسال آموزش‌های لازم را دیدند و مجهز به دانایی شدند؛ ما با محیط‌بانان نشست‌های بسیاری داریم و تلاش داریم که وضعیت آنها بهبود یابد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرد: معاون راهبردی رئیس جمهور نیز در خصوص محیط زیست حساس بوده و حتی به تازگی به تالاب‌های استان فارس رفته که این خود بسیار مهم بوده و باید بگویم که ما اعتباراتی در بودجه ۹۴ در خصوص احیای تالاب‌های استان فارس، انزلی، هامون و دریاچه ارومیه شاهد بودیم که ردیف اختصاصی به آن تعلق گرفت. همچنین برای نخستین بار در بودجه ۹۴ برای مدیریت مناطق حفاظت شده ردیف اختصاصی در نظر گرفته شد.

معاون رئیس جمهور با بیان اینکه ۲ لایحه مهم از جمله ارزیابی محیط زیستی، هوا پاک و خاک در مجلس تصویب شده است و لایحه خاک نیز در مراحل نهایی بوده که ۹۰ درصد از اقدامات آن انجام شده است همچنین لایحه تالاب‌ها نیز در راه است.

ابتکار ادامه داد: در دوره اصلاحات مطالعات خوبی در خصوص مناطق حفاظت شده شروع شد تا شکل مدیریت مناطق حفاظت شده دیگر سنتی نباشد؛ در حقیقت مطالعات در خصوص ۱۰۰ منطقه صورت گرفت و برای هر کدام طرح جامع و همچنین طرح تفصیلی انجام شد.

وی با بیان اینکه موضوع مطالعات مناطق حفاظت شده سال گذشته عملیاتی نشد و اکنون در حال بازنگری در این خصوص هستیم، گفت: در این دوره مدیریت مناطق حفاظت شده از سنتی به مدرن آغاز خواهد شد به این شکل که دوربین، پایش، سیستم‌های نوین درخصوص تنوع زیستی صورت خواهد گرفت و ما در این زمینه در هر استان تفاهم‌نامه‌ای امضا کردیم تا شاهد گردشگری طبیعی به شکل مناسب و با نظارت کافی باشیم.




بازگشت علایم حیاتی به دریاچه ارومیه

6654546654654مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب های ایران گفت: اکنون که علایم حیاتی به دریاچه ارومیه بازگشته است فرصت مناسبی برای تسریع در اجرای مصوبات احیای این حوضه آبی است.

به گزارش نگاه روز، محسن سلیمانی روزبهانی  در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا اظهار کرد: بارندگی های اخیر موجب آبگیری دریاچه ارومیه شده است که فرصت مناسبی برای اجرای طرح های مصوب احیای آن است زیرا اگر دریاچه به طور کامل خشک شود احیای آن بسیار دشوار خواهد بود.

وی با بیان اینکه بارندگی های اخیر موجب بالا آمدن 30 سانتی متری آب دریاچه ارومیه شده است، افزود: اکنون این فرصت مناسبی است و باید با تمام توان از آن استفاده کنیم تا شاهد ثابت شدن علایم حیاتی دریاچه باشیم.

وی ادامه داد: بارندگی ها و برخی اقدامات مانند بازگشایی برخی مسیرهای آب به سمت دریاچه نقش مهمی در بروز شرایط کنونی دریاچه داشته و موجب شده است از وضعیت بسیار بحرانی به وضعیت بحرانی برسد اما علت اصلی این شرایط بارش های اخیر بوده است.

سلیمانی گفت: مساحت دریاچه ارومیه به کمتر از هزار کیلومتر کاهش یافته بود و اکنون با مقدار آبی که وارد دریاچه شده است تا حدودی امید برای نجات آن برگشته است و اگر از فرصت به دست آمده استفاده کنیم می توانیم وضعیت را به شرایط بهتری برسانیم.

وی افزود: دریاچه ارومیه حدود 4 متر با حداقل تراز اکولوژیک خود فاصله دارد که جبران این کمبود به حدود 12 تا 15 میلیارد متر مکعب آب نیاز دارد، در واقع سالانه حداقل نیاز اکولوژیک دریاچه ارومیه 3.1 دهم میلیارد متر مکعب است.

مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب های ایران اظهارکرد: زمانی که دریاچه در شرایط مطلوب خود قرار داشت عمق 13 متر نیز برای آن گزارش شده بود اما اکنون با توجه به تغییرات مداوم میزان آب نمی توان عمیق ترین جای دریاچه را تخمین زد.

وی به اجرای طرح توسعه کشاورزی پایدار در منطقه اشاره کرد و گفت: اکنون این طرح در 41 مزرعه به صورت پایلوت اجرا می شود که 35 سایت در آذربایجان غربی و 6 سایت در آذربایجان شرقی قرار دارد.

سلیمانی با اشاره به اینکه اجرای طرح توسعه کشاورزی پایدار برای نجات دریاچه ارومیه از اردیبهشت ماه سالجاری آغاز شده است افزود: کاهش 35 درصدی بهره برداری از منابع آب های زیر زمینی و سطحی، کاهش سموم و کود شیمیایی و استفاده از گیاهانی که آب کمتری مصرف می کنند اهداف این طرح است که در مدت 7 ماه که از اجرای آن می گذرد نتایج خوبی به دست آمده است.

وی تاکید کرد: با اجرای این طرح کشاورزان و جوامع محلی نقش بسزایی در نجات دریاچه ارومیه دارند و تا زمانی که خودشان این اهمیت را درک نکنند در رسیدن به اهداف طرح موفق نخواهیم بود.

مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب های ایران گفت: خوشبختانه این موفق بوده و امسال برای اولین بار کشاورزان در کشت پاییزه در مزارع پایلوت از تجربیات این طرح استفاده کردند و با شعار ‘ کشاورزی پایدار برای نجات دریاچه ارومیه ‘ کشت کرده اند.

دریاچه ارومیه در شمال غربی ایران و در منطقه آذربایجان واقع شده است. این دریاچه طبق آخرین تقسیمات کشوری، بین دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی تقسیم شده است. دریاچه ارومیه، بزرگترین دریاچه داخلی ایران و دومین دریاچه آب شور دنیا است.

آب این دریاچه بسیار شور بوده و عمدتا از رودخانه های زرینه رود، سیمینه رود، تلخه رود، گادر، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه می شود.

این دریاچه اکنون در شرایط بحرانی قرار دارد و برای نجات آن ستاد احیای دریاچه ارومیه تشکیل شده است که بر این اساس 26 پیشنهاد برای نجات دریاچه مصوب شده است که اجرای برخی از آنها آغاز شده است.




وضعیت۷۰درصدتالاب های موجوددرکشوربحرانیست

42244مدیر طرح ملی حفاظت از تالاب های ایران گفت: حدود 70 درصد از تالاب های سطح کشور در شرایط بحرانی قرار دارند.

به گزارش نگاه روز، محسن سلیمانی  با اشاره به وضعیت نامطلوب تالاب های کشور، افزود: وضعیت و شرایط نامناسب تالاب های کشور در واقع هشداری برای مسوولان امر محسوب می شود و نشان دهنده ضعف مدیریتی در حوضه آبریزهاست.

وی تصریح کرد: از میان رفتن سفره های آب زیرزمینی در مناطق مختلف کشور یکی دیگر از پیامدهای مدیریت نامناسب در بخش حوضه های آبریز است.

سلیمانی اظهار کرد: این مشکلات زیست محیطی در نتیجه اجرای طرح های توسعه ناپایدار در سطح کشور است و تا زمانی که این توسعه ناپایدار به توسعه پایدار تبدیل نشود، شرایط موجود تداوم خواهد داشت.

وی، بحران دریاچه ارومیه را نیز یکی از پیامدهای توسعه ناپایدار در کشور عنوان کرد و افزود: این وضعیت بحرانی در کمین دیگر تالاب های کشور نیز قرار دارد.

مدیر طرح ملی حفاظت از تالاب های ایران با نامناسب خواندن وضعیت کنونی دریاچه ارومیه، ادامه داد: خشکسالی امسال روند بحرانی این پهنه آبی را تشدید کرده و مساحت آن را به کمتر از یک هزار کیلومتر مربع کاهش داده است.

وی گفت: ستاد احیای دریاچه ارومیه، فعالیت های خوبی را در زمینه رفع این مشکل آغاز کرده و تاکنون اقدامات موثری دراین حوزه انجام شده است.

سلیمانی اضافه کرد: در همین راستا سازمان حفاظت محیط زیست نیز در قالب طرح ملی حفاظت از تالاب های ایران از سال 84 تاکنون فرآیندی را با عنوان تدوین برنامه مدیریت جامع دریاچه ارومیه با رویکردی کاملا مشارکتی آغاز کرده است.

وی با بیان اینکه هرگونه اقدامات توسعه ای باید در راستای حفظ و احیای دریاچه ارومیه باشد، افزود: یکی از این اقدامات طرح کشاورزی پایدار است که در راستای مشارکت جوامع محلی در امر حفاظت، مدیریت و بهره برداری خردمندانه از تالاب ها و حوضه دریاچه ارومیه، اجرایی شده است.

مدیر طرح ملی حفاظت از تالاب های ایران از همکاری دولت ژاپن در اجرای این طرح در سطح 41 سایت حوضه دریاچه ارومیه خبر داد و اظهار کرد: 25 میلیارد ریال کمک دولت ژاپن به همراه دیگر منابع سازمان حفاظت محیط زیست برای آموزش، ظرفیت سازی و فرآیندهای برنامه های مشارکتی در راستای احیای دریاچه ارومیه هزینه می شود.

مدیر طرح ملی حفاظت از تالاب های ایران به منظور بازدید از دریاچه ارومیه به شهرستان مهاباد سفر کرده است.

بر اساس اعلام مسوولان حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی تاکنون بیش از 90 درصد دریاچه ارومیه خشک شده و این پهنه آبی تبدیل به شوره زار و نمکزار شده که کارشناسان میزان نمک موجود در این دریاچه را میلیون ها تن تخمین می زنند .




حفظ و احیای تالابها از برنامه های مهم سازمان ملل در ایران است

معاون نماینده مقیم برنامه عمران سازمان ملل متحد گفت: حفظ و احیای تالابها از برنامه های مهم و اساسی سازمان ملل در ایران است که در حال حاضر با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست ایران در این زمینه همکاری مشترک داریم.

به گزارش نگاه روز به نقل از مهر، بالاسوبراماینام مورالی شامگاه سه شنبه در جمع خبرنگاران با بیان اینکه سازمان ملل برنامه گسترده بر روی  تالابها و دریاچه ها صورت  داده و یک مطالعه 8 ساله در این خصوص در حال انجام است افزود: مطالعات علمی نشان داده است استفاده بی رویه از آب کشاورزی عامل مهم در   خشک شدن دریاچه ارومیه بوده است.

وی ادامه داد: در حال حاضر راهکارهای جدید برای استفاده از آب کم برای فعالیت های کشاورزی در ایران در حال انجام است.

مورالی با بیان اینکه از مشکلات عدیده کشاورزی در ایران استفاده بی‎رویه از آب و کودهای شیمیایی است گفت:  کشاورزان ایرانی از آب و کودهای شیمیایی استفاده‎های بی‎‌رویه می‎کنند.

معاون نماینده مقیم برنامه عمران سازمان ملل متحد ادامه داد: UNDP درحال حاضر برنامه 5 ساله‌ای درخصوص توسعه کشاورزی از سال 2012 تا 2016 اجرا می‏ کند.

مورالی افزود: این برنامه در چهار محور است که می‎توان به برنامه‌های مرتبط با کاهش فقر، ارائه توسعه پایدار سلامت و محافظت از مناطق زلزله‎خیز اشاره کرد که محافظت از مناطق زلزله‏ خیز و توسعه پایدار از مهم‏ترین آنهاست.




دبیرخانه های مدیریت زیست بومی تالابی در استان ها ایجاد شود

مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب های ایران گفت: تشکیل و تقویت دبیرخانه های مدیریت زیست بومی تالابی استان های کشور در جهت حفاظت و مدیریت هر چه بهتر این اکوسیستم ها ضروری است.

به گزارش نگاه روز از پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست، محسن سلیمانی روزبهانی در کارگاه تبادل تجربیات دبیرخانه های مدیریت زیست بومی تالابی سایت­های منتخب کشور اظهار کرد: این کارگاه با هدف انتقال تجربیات دبیرخانه های مدیریت زیست بومی تالاب ها در سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد.

وی افزود: بعد از اتخاذ رویکرد زیست بومی در حفاظت و مدیریت اکوسیستم های تالابی در سازمان حفاظت محیط زیست، دبیرخانه های مدیریت زیست بومی در استان های مهم تالابی تشکیل و برخی از این دبیرخانه های پیشرو نیز موفق به تدوین برنامه مدیریت جامع زیست بومی برای تالاب های خود شدند.

وی ادامه داد: پس از تدوین برنامه جامع مدیریت برای سایت های تالابی ارومیه، شادگان و پریشان و در پی انتخاب 8 سایت جدید تالابی برای تدوین برنامه مدیریت زیست بومی، دبیرخانه های استانی این تالاب ها نیز در ادارات کل تشکیل شد.

سلیمانی روزبهانی افزود: ضرورت تبادل تجربیات میان دبیرخانه های تالابی دارای تجربه و جدید و مرور درس آموخته های قبلی، منجر به برگزاری مشترک این کارگاه توسط دفتر زیستگاه ها و امور مناطق و طرح حفاظت از تالاب های ایران شد که در این کارگاه علاوه بر انتقال تجربیات، درباره مسایل و مشکلات دبیرخانه های تالاب های زریوار در استان کردستان، آلاگل، آلماگل و آجی گل در گلستان، میقان در مرکزی، مجموعه تالاب های هامون در سیستان و بلوچستان، چغاخور در چهارمحال و بختیاری، حله در بوشهر و میناب در هرمزگان بحث و بررسی شد.

وی با اشاره به حضور کارشناسان و مدیران تالابی استان های آذربایجان غربی و شرقی، خوزستان، فارس، گلستان، سیستان و بلوچستان، مرکزی، چهارمحال و بختیاری، هرمزگان، بوشهر، کردستان، اصفهان و اردبیل در کارگاه اشاره کرد: تشکیل و تقویت دبیرخانه های مدیریت زیست بومی تالابی استان های کشور در جهت حفاظت و مدیریت هر چه بهتر این اکوسیستم ها ضروری است و مجموعه سازمان و دفاتر تخصصی آن به دنبال انجام این مهم هستند.

همچنین مسعود باقر زاده کریمی معاون دفتر زیستگاه ها و امور مناطق با اشاره به تجربیات موفق کشورهای دیگر در استقرار مدیریت زیست بومی، گفت: حفاظت و احیای تالاب ها موضوعی زمان بر است که علاوه بر نقش سازمان محیط زیست باید از مشارکت و ظرفیت جوامع محلی به ویژه جوامع ساکن در حوضه آبریز تالاب ها نیز استفاده کرد.

وی ادامه داد: به همین دلیل تقویت دبیرخانه های مدیریت زیست بومی و هدایت آنها در جهت تدوین و اجرای برنامه های مدیریت از سیاست های اصلی سازمان حفاظت محیط زیست و معاونت طبیعی به شمار می رود.




آغاز عملیات اجرایی نجات دریاچه ارومیه از هفته آینده

4562-865668به گزارش نگاه روز، دومین نشست ستاد احیای دریاچه ارومیه که با حضور دکتر روحانی، رئیس جمهور برگزار شد به تصویب ۱۰ طرح دیگر برای نجات دریاچه ارومیه اختصاص داشت تا شمار طرح هایی که برای نجات این دریاچه به تصویب رسیده با احتساب ۱۴طرح قبلی به ۲۴ طرح برسد.

آنطور كه رضا عرب، سخنگوي ستاد احياي درياچه اروميهبه ايرنا گفته است این مصوبات به‌زودي به دستگاه‌ها ابلاغ می‌شود و با تامین اعتبارات مالی، عملیات اجرایی نجات دریاچه ارومیه تا اوایل هفته آینده آغاز مي‌شود.

آخرين وضعيت درياچه اروميه

معاون دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط‌زیست كه دي‌ماه گذشته در گفت‌وگو با همشهري اعلام كرده بود حجم آب دریاچه ارومیه به کمتر از 3میلیارد مترمکعب کاهش یافته و شوري آب كه در شرايط عادي بين 185 تا 200 گرم در ليتر نوسان دارد به 400 گرم افزايش يافته و به حالت فوق اشباع رسيده است روز گذشته به همشهري گفت كه در حال حاضر حجم آب درياچه به حدود 2ميليارد متر مكعب رسيده و مساحت درياچه به حدود 2هزار كيلومتر مربع كاهش يافته است؛ در واقع آنطور كه باقرزاده مي‌گويد مساحت مرطوب درياچه اكنون به حدود 40‌درصد رسيده است. بررسی‌ و اندازه‌گیری شمار زیادی از چاه‌ها در حوضه آبخيز اروميه نشان می‌دهد که آب شور به سمت چاه‌های شیرین اطراف ارومیه در حال پیشروی است. به گفته باقر‌زاده، پیشروی آب شور به سمت چاه‌های آب شیرین افزایش یافته به‌ویژه در سمت غرب دریاچه، آب شور حدود 4/7 کیلومتر به سمت جبهه آب شیرین پیشروی کرده است. در شرق دریاچه این میزان 2/5 کیلومتر بوده و در شمال دریاچه به‌خاطر شیب‌های تند منطقه، آب شور 2تا 2/5 کیلومتر پیش رفته است.

وي درباره دستيابي به شرايط مطلوب درياچه اروميه مي‌گويد كه در شرايط فعلي ارتفاع آب درياچه اروميه از سطح دريا 1270/5 متر است اين درحالي است كه حداقل ارتفاع قابل قبول آب درياچه از سطح دريا 1274/1 متر است . به گفته وي زماني كه آب موجود در مخزن درياچه به 14/7 ميليارد مترمكعب و مساحت درياچه به 4400 كيلومتر مربع برسد درياچه از شرايط بحران خارج مي شود و اين هدفي است كه ستاد احياي درياچه اروميه با اجراي 24 طرح مصوب دنبال مي كند.

مصوبات جديد براي احياي درياچه

اكنون به نظر مي رسد با حضور رئيس جمهور در دومين نشست ستاد احياي درياچه اروميه و تصويب 10 طرح ديگر، احياي درياچه اروميه وارد فاز جديدي شده است به‌ويژه آنكه رئيس جمهور در اين نشست بر مسائل اجتماعی و تاثیر دریاچه بر معیشت مردم تاکید كرده و خواستار مطالعه جدي دست اندركاران ستاد احياي درياچه در اين زمينه شده است.آنطور كه رضا عرب، سخنگوی ستاد احیای دریاچه ارومیه به ایرنا گفته است بر اساس محاسبات صورت گرفته 10 تا 15 سال زمان برای نجات دریاچه ارومیه تعیین شده است.

به گفته عرب، بخش عمده آب درياچه از جنوب دریاچه و از طريق 4 رودخانه زرینه‌رود، سیمینه رود، گدار چای و مهاباد تامین می‌شود اما آبي كه از طريق زرینه‌رود به درياچه وارد مي‌شود به لحاظ شیب منفی که در مصب دریاچه وجود دارد به قسمت اصلی دریاچه نمی‌رسد و بخش عمده آن تبخیر می‌شود. عرب با اشاره به اینکه 2روش مکمل برای حل این مشکل مصوب شده گفت كه قرار است با احداث یک کانال 4 کیلومتری زرینه‌رود به سیمینه‌رود متصل تا سیلاب‌ها جمع‌آوری شود و در دبی پایین از یک کانال بتنی استفاده شود تا بخشی از آب در شرایط معمول منتقل و به پیکر اصلی رودخانه وارد شود.

احتمال بروز ريزگردهاي نمكي

دومین مصوبه نشست به شناسایی کانون‌های تولید ریزگرد و تثبیت آنها اختصاص داشت . در حال حاضر، 6 کانون فعال تولید ریزگرد در منطقه وجود دارد و از آنجا كه ممکن است در ماه‌های آینده گرد و غبار و نمک توليد کنند قرار شد با استفاده از روش‌های مختلف بیولوژیکی که به محیط زیست آسیب وارد نکنند تثبیت شوند.

«مطالعه و اجرای برنامه حفاظت اکولوژیکی پارک ملی دریاچه با اولویت قسمت جنوبی با هدف ايجاد یک زیستگاه جدید گیاهی و جانوری»، «مطالعه درباره اثرات بهداشتی، اجتماعی و زیست‌محیطی ناشی از خشک شدن بخشی از دریاچه ارومیه تا زمان احیا و اجرای برنامه پیشگیری کاهش ریسک اثرات احتمالي»، «تهيه برنامه اشتغال معیشت جایگزین در منطقه»، «انجام مطالعات در مورد امکان‌سنجی استفاده از فناوری‌های نوین برای بخش پایش و کاهش تبخیر»، «ایجاد مرکز آینده‌پژوهی در دریاچه ارومیه توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست»، «انجام عملیات آبخیزداری به منظور افزایش حجم آب ورودی به دریاچه»، « ایجاد هماهنگی با قوه قضاییه برای تسریع اجرای قانون تعیین تکلیف چاه‌های غیر مجاز به ویژه چاه‌هایی که تاثیر زیادی بر آب های سطحی در منطقه دارند» از ديگر مصوبات دومين نشست ستاد احياي درياچه اروميه بود.

اما مصوبه‌اي هم به انتقال آب ارس اختصاص داشت، آنطور كه سخنگوی ستاد احیای دریاچه ارومیه مي گويد در اين نشست مقرر شد مقدار آب جابه‌جا شده در اجرای طرح انتقال آب رودخانه ارس به دریاچه ارومیه بر اساس پروتکل بین کشورهای منطقه و فقط برای نجات دریاچه بررسي شود. این طرح در حال اجرا ست اما قرار است تسریع شود و مقرر شد تا سال 1396 به بهره‌برداری برسد.

همشهری آنلاین




برنامه ملی نجات دریاچه ارومیه نهایی شده است

معاون رییس جمهوری و رییس سازمان محیط زیست کشور گفت: برنامه ملی دریاچه ارومیه نهایی شده و در روزهای آینده به تصویب می‌رسد.

به گزارش ایرنا، معصومه ابتکار در جمع خبرنگاران در بوشهر افزود: این برنامه هفته پیش در نشستی ارایه شد که در آن نظر همه دستگاه‌ها و طیف وسیعی از کارشناسان لحاظ شده است.

وی اضافه کرد: براساس این برنامه ملی تلاش می‌شود در 10 سال دریاچه ارومیه نجات یابد.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست کشور با بیان اینکه احیای تالاب‌های اطراف دریاچه ارومیه وضعیت خوبی پیدا کرده است، ادامه داد: با توقف کامل سد سازی و آبگیری سدهای جدید به وسیله شورای عالی آب و کارگروه نجات دریاچه ارومیه مورد تاکید قرار گرفته است.

وی اظهار کرد: همچنین موضوع انجام ارزیابی زیست محیطی برای سدها و بازنگری بسیاری از فعالیت‌ها از جمله جاده میان گذر دریاچه ارومیه نیز در دستور کار سازمان حفظ محیط زیستقرار گرفته است.

ابتکار درباره آموزش کشاورزان این منطقه نیز یادآور شد: طرح مشترکی با کشور ژاپن و برنامه عمران سازمان ملل متحد در تهران آغاز شده که علاوه بر پوشش 41روستای اطراف دریاچه، اصلاح الگوی مصرف آب، کشت و توسعه پایدار کشاورزی با هدف کاهش مصرف و بازگشت آب به دریاچه در آن مورد تاکید قرار گرفته است.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست درباره مقابله با پدیده ریزگردها هم گفت: در نخستین جلسه شورای عالی حفاظت محیط زیست کشور، گزارشی از وضعیت گرد و غبار و منشا خارجی آن از سوی این سازمان ارایه شد که هم اکنون کارگروه ملی برای مقابله با این پدیده تشکیل و فعال است.

ابتکار افزود: همچنین برنامه اقدام ملی در این زمینه آماده است که در جلسه دیگر این شورا به تصویب می‌رسد.

وی گفت: در زمینه همکاری بین المللی نیز کارهای خوبی انجام شده ولی با توجه به ناامنی‌ها و اقدامات تروریستی که هم اکنون در عراق شاهد آن هستیم، بسیاری از این مناسبات را خدشه دار کرده و امیدواریم با امنیت و آرامش بتوانیم برنامه‌های محیط زیست شامل توسعه درختکاری و عملیات تثبیت خاک را دنبال کنیم.

ابتکار ادامه داد: همچنین در داخل کشور نیز منابع گرد و غبار داخلی در سطح هر استان مشخص و شناسایی شده و در اولویت تثبیت خاک و کاشت نهال قرار گرفته است.

وی تاکید کرد: با توجه به این که خیلی از پدیده‌های گرد و غبار منشا داخلی دارند، باید با مدیریت در سرزمین خودمان بتوانیم نسبت به کاهش این رخدادها اقدام کنیم.

توقف تولید بنزین داخلی دستاورد مهم برای کشور است

معاون رییس جمهوری درباره بنزین تولید داخل کشور گفت: مرجع تشخیص آلودگی هوا و انطباق کیفیت سوخت با استانداردها از تکالیف قانونی سازمان محیط زیست است.

ابتکار اضافه کرد: از سال 88 کیفیت بنزین عرضه شده در کشور دچار افت کیفی شده و به دلیل پایین بودن استانداردهای بین المللی، آلودگی‌های مضاعفی در کشور ایجا شده است.

وی بیان کرد: این گزارش‌ها در این سازمان در دوره‌های قبل بوده ولی اعلام نشده بود و با وجود گزارش‌های کارشناسان، دانشگاهیان و شورای شهر تهران یک سکوت خبری در این زمینه وجود داشته است.

ابتکار یادآور شد: نمی‌توانیم تحت عناوین و دلایل مختلف سلامت مردم را به مخاطره بیندازیم.

وی اظهار کرد: همه گزارش‌ها در این زمینه به صورت کامل وجود دارد و سازمان محیط زیست نیز بر موضع کارشناسی خود که از حمایت دولت هم برخوردار بوده، ایستاده است.

لایحه هوای پاک مرحله نهایی را در دولت می‌گذراند

رییس سازمان حفاظت محیط زیست کشور گفت: در دولت‌های گذشته بسیاری از این استانداردها و سیاست‌ها به ویژه در منطقه عسلویه رها شده بود و این شرایط یکی از بدترین شرایط زیست محیطی را برای این منطقه به وجود آورده است.

وی افزود: در نشست امروز با برخی مسوولان عسلویه خواستار ارایه برنامه عملیاتی برای کاهش آلودگی‌ها و اصلاح فرایندها شدیم و این را پیش شرط برای سفر به عسلویه قرار دادیم.

ابتکار گفت: براساس قانون صنایع بزرگ که مشمول خود اظهاری و گزارش وضعیت خروجی‌های هوا و فضا به صورت آنلاین هستند تا پایان سال 93 فرصت دارند برای نصب سیستم آنلاین و اتصال به شبکه سازمان حفاظت محیط زیست اقدام کنند.

وی افزود: در استان بوشهر 9 واحد تا امروز پایش آنلاین انجام داده‌اند و امیدواریم تا پایان سال همه صنایع به این سیستم متصل شوند.

ابتکار اظهار کرد: هم اکنون لایحه هوای پاک در دولت در حال نهایی شدن است که اجرا شدن آن می تواند بسیاری از این معضلات را مرتفع سازد.

استحصال زمین از دریا زیان بار است

رییس سازمان حفاظت محیط زیست در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت: استان بوشهر با توجه به بحث انرژی، صنعت و جاذبه‌های بسیار زیاد گردشگری، باید برای سواحل خود نیز برنامه ریزی داشته باشد.

وی افزود: نباید اجازه دهیم که به دلیل فقدان یک برنامه و رویکرد جامع بخش‌هایی از این سواحل محدود و یا در اختیار فعالیت خاصی قرار بگیرد.

ابتکار اضافه کرد: به همین دلیل به یک برنامه ریزی و نگاه آمایشی در این زمینه نیاز داریم که سازمان محیط زیست برنامه‌ها، سیاست‌ها و پیشنهادهایی در این مورد دارد.

وی در باره استحصال زمین از دریا هم گفت: استحصال زمین به سواحل؛ به آبزیان و تنوع زیستی دریا آسیب جدی وارد می‌کند که در مدیریت سواحل همه این موارد دیده می‌شود.

ابتکار ادامه داد: پایش مداوم سواحل از نظر میکروبی به خصوص شناگاه‌ها، در برنامه سازمان محیط زیست گنجانده شده و بحث همکاری با سازمان بنادر و کشتیرانی به ویژه آیین نامه مربوط به پایش بازرسی وضعیت نفت نیز هفته پیش تصویب و ابلاغ شد.

وی در باره تکمیل شبکه فاضلاب بوشهر اظهار کرد: با حمایت استاندار بوشهر و ارایه راهکارهای اقتصادی کارآمد، شبکه فاضلاب شهرهای ساحلی این استان برای جلوگیری از ورود آلودگی‌ها به دریا باید تکمیل شود.

همشهری آنلاین